Fiks kazanlar, Alev duman borulu olup üç geçişlidir.

Yanma verimleri çok yüksektir.

Tamamen patentli ve AKTES tasarımıdır.

Fan ve termostat birlikteliği ile otomatik çalışırlar.

Kapasite aralıkları, 60.000 Kcal/h ve 1.000.000 Kcal/h şeklindedir.

İçinde herhangi bir sıvı kaynatılarak buhar elde edilen aygıtlara buhar kazanı denir ama bu ad daha çok sudan buhar elde etmeye yarayan aygıtlar için kullanılır.
suyun sıvı haldeyken kapladığı hacimden çok daha büyük bir hacme yayılır. Serbestçe yayılabildiği zamanSu ısıtılırsa bir süre sonra su kaynar ve buharlaşmaya başlar. Bu buhar sudan ayrılarak kabın içinde su düzeyinin üstündeki boşlukta toplanır. Su buharı sıvı haldeyken kapladığı hacmin yaklaşık 1.700 katı kadar bir hacmi kaplar. Ama kapalı kaplar böylesine bir genleşmeye olanak vermez ve genleşmek isteyen gaz kabın çeperlerine basınç yapar. Su düzeyinin üstündeki boşlukta ne kadar çok buhar toplanırsa, buharın kazan çeperlerine ve kazandaki su üzerine yaptığı basınç da o kadar artar. Kazan içindeki basınç yükseldikçe suyun kaynama sıcaklığı da yükselir ve suyun kaynamayı sürdürmesi için su sıcaklığını 100°C’nin üzerine çıkarmak gerekir.
Buhar kazanının güvenli olarak dayanabileceği belli bir basınç düzeyi vardır; kazan basıncının bu düzeyi aşmamasına dikkat etmek gerekir. Kazandaki basıncın güvenlik sınırını aşmaması için bütün buhar kazanlarında basınç belirli bir düzeyi geçince fazla buharı dışarı veren bir emniyet supabı bulunur.

İlk buhar kazanlarında basınç ender olarak atmosfer basıncının (deniz düzeyindeki hava basıncının) 17 katını geçerdi. Genellikle kazan basıncını göstermek için kazan basıncının normal hava basıncıyla farkını belirten gösterge basıncı kullanılır.

Buhar makinesinin İngiltere’deki öncüsü olan James Watt buhardan daha iyi yararlanmak için yüksek basınçlı buhar kullanmanın yararını görmüş ve 4 atmosfer (normal atmosfer basıncının 4 katı) basınçlı bir kazan yapmaya çalışmıştı. Ama 1860′lara gelinceye kadar  yapım yöntemlerinin yetersizliği nedeniyle 3 atmosferin üzerine pek çıkılamadı. Örneğin 1840′ta Britannia yolcu gemisinde kazan basıncı yalnızca 06 atmosferdi. 1900′e gelindiğinde belli kazan tiplerinde basınç 20 atmosfere kadar çıkabiliyordu. Günümüzde ise Queen Elizabeth 2 gemisinin kazan basıncı 59 atmosferdir. Sanayide 100 atmosferin üzerin*de basınçlı buhar kazanları kullanılmaktadır ama basıncı 40 ile 50 atmosfer arasında olan kazanlar daha yaygındır.

Buhar kazanı ocak ve su bölmesi olmak üzere iki ana parçadan oluşur. Ocaktan çıkan sıcak gazlar ya suyla çevrili alev borularının içinden ya da içleri suyla dolu boruların çevresinden geçer. Alev borulu kazanlar denen birinci tür kazanlar daha düşük basınçlı buhar elde etmek için kullanılan büyük su hacimli kazanlardır. Yüksek basınçlı buhar elde etmek için kullanılan ve suyun borulardan geçerken ısındığı kazanlara da su borulu buhar kazanları denir. Alev borulu kazanlarda ısıtılacak olan su çok olduğu için ısıtmanın başlangıcı ile buharın elde edilmesi arasındaki süre uzundur. Boru çaplan ancak 5 cm kadar olan ve ısınacak su miktarının çok daha az olduğu su borulu kazanlarda ise buhar daha çabuk elde edilir.
Buharın daha da çabuk elde edildiği ani buharlaşmalı özel kazanlarda kazanın su kapasitesi yok denecek kadar azdır. Bir pompa kazan borularını suyla beslerken buharlaşmayı daha da hızlandırmak için oluşan buhar hemen borulardan çekilir. Buhar kazanlarına gerekli enerjiyi sağlamak için çeşitli yakıtlar kullanılır; ama en yaygın olarak kullanılan yakıtlar kömür mazot ve doğal gazdır. Büyük enerji santrallerinde kömür mekanik taşıyıcıyla ocak girişindeki hareketli bir ızgara üzerine yığılır. Hareketli ızgara üzerinde ocağa giren kömür ocağın çıkışına ulaşıncaya kadar geçen süre içinde tümüyle yanar ve külleri ocak çıkışındaki çukura dökülür.
Başka bir yöntem kömürü toz haline getirip basınçlı havayla ocak içine püskürtmektir. Mazot kullanıldığı zaman da kolayca tutuşma*sı için yakıt havayla karıştırılarak ocak içine püskürtülür.
Buhar türbinlerinde bir enerji kaynağı olarak kullanılan buhar enerjiyi ısı biçiminde aktaran bir araç olarak da kullanılır. Bu yüzden buhar kazanlarının sanayide çok çeşitli kullanım alanları vardır. Bazen üretimin belirli aşamasında ortaya çıkan fazla ısı artık ısı kazanlarında buhar üretmek için kullanılır.

Fabrikamızdan bir görüntü…

AKTES Kazan fabrikasında, konusunda uzman, sertifikalı mühendis ve personel ile en kaliteli üretimler, ISO 9001 kapsamı ve diğer sertifikasyonlar çerçevesinde  gerçekleştirilmektedir.

“Enerji tapusu” diye de nitelendirilebilen bu belge, ‘oturduğunuz evin senelik aydınlatma da dâhil ne kadar enerji harcadığını’ gösteriyor. Eğer siz ev sahibi olarak duvarlarınızı izole eder, camları çift cam yaptırır ve gerekli düzenlemeleri yerine getirirseniz ilgili yasal otoriteye gidip, enerji kimliğinizi yükseltmeyi talep ettirebilirsiniz.

Belge, binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma-soğutma sistemlerinin verimiyle ilgili bilgileri içeriyor. Konutların yıllık enerji ihtiyacı hesaplanıyor. Bunun için konutun ısıtılması, soğutulması, sıhhi sıcak su üretimi ve aydınlatma için kullanılan enerji miktarı dikkate alınıyor.

Belge kapsamında konutlar A’dan G’ye kadar sınıflandırılıyor. A sınıfı; tasarruflu ve SEG (Sera Gazları Emisyonu Göstergesi) emisyonu düşük konutları, G sınıfı ise enerji israf eden ve SEG emisyonu yüksek kapsıyor.

Bu belge, toplam kullanım alanı bin metrekare ve üzerinde olan ve işletmeye alınan yeni binalar için geçerli olacak. Mevcut binalara sisteme dahil olmaları için 10 yıl süre tanınacak.

Enerji Kimlik Belgesi’nin uygulanmaması veya şikayet konusu olması halinde bina sahipleri hakkında suç duyurusunda bulunulacak.

Yalıtım sayesinde binaların ısıtma ve soğutma tüketiminde yüzde 50 oranında bir azalma söz konusu. Bu da her ay ödediğiniz elektrik ve doğalgaz faturalarının ciddi anlamda azalması demek.

İSTERSENİZ KREDİ KULLANIN!

Mantolama işlemi yaptırmak isteyen ancak yeterli bütçesi bulunmayanlar için bankalar çeşitli kampanyalar sunuyor. Bunlardan biri Şekerbank’ın İZODER ile yürüttüğü, düşük faizli yalıtım kredi sağlayan “EKOKredi”, diğeri ise TOBB’un Halkbank ile ortaklaşa çalışması olan “Evini Yenile Türkiye” kampanyası…

Yapı malzemeleri sektöründen 83 firmanın destek veridiği “Evini Yenile Türkiye” kampanyası kapsamında uygulanan faiz oranları yüzde 0,33 ile yüzde 1,05 arasında değişiyor. Halkbank, üye bayilerden alışveriş yapan müşterilere herhangi bir masraf veya komisyon almadan yüzde 0,63 faiz oranı ile kredi imkânı sunuyor. Ayrıca tercihe göre sadece yüzde 2 masraflı yüzde 0,33 faiz oranı ile kredi de uygulayabiliyor.

“EKOkredi”de ise ilk 4 aya kadar ödemesiz ve 3 ay taksitli olmak üzere iki ayrı ödeme seçeneği bulunuyor. Ticari işletmeler için de 8 yıla varan vade ve 2 yıla kadar geri ödemesiz seçenekler mevcut.

İDEAL BİNA STANDARTI NEDİR? BU UYGULAMA NE KADAR MALİYET GEREKTİRİR?

XPS Isı Yalıtımı Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kubilay Ulu, binaların enerji tüketimi ve ısı yalıtımı ile ilgili merak edilen soruları yanıtladı.

– Isı yalıtımı nedir ve binaya nasıl bir yarar sağlar?

Yaşadığımız binalarda iç ortam konfor şartlarını sağlayabilmek için kışın ısıtma, yazın soğutma yaparak ideal ısı ve nem ortamını sağlamayı amaçlıyoruz. Isı yalıtımı ile binanın ısı kaybeden yapı bileşenleri (çatıları, duvarları, döşemeleri, pencereleri vb.) ısı kayıplarına karşı korunarak, minimum enerji harcaması ile iç ortam konfor şartları sağlamaya çalışılıyor.

Isı yalıtımı sanıldığı gibi sadece kışın binaların soğuktan korunması ve ısıtma enerjisinden tasarruf amaçlı değil, yazın da mekanlarımızı serinletmek amacı ile kullandığımız klima enerjisinden de tasarruf sağlıyor. Isı yalıtımı; sağlıklı yaşam koşullarının yaratılması, yakıt tüketimlerini azaltarak tüketicilerin düşük yakıt masrafları ile ısıtma ve soğutma yapabilmesi ve dolayısıyla hava kirliliğinin de azaltılmasını sağlıyor. Böylelikle harcanan enerjiden ortalama yüzde 50 tasarruf sağlanıyor ve fosil yakıt tüketiminden kaynaklanan sera gazı salınımı da aynı oranda düşürülmüş oluyor.

Ayrıca ısı yalıtımı nemden kaynaklanan küf, leke, mantar, kötü koku oluşumunu önleyerek sağlıklı ve konforlu yaşam alanları yaratıyor. Çünkü binalardaki bu sorunlar ciddi hastalıkların habercisi… Isı yalıtımı binanın taşıyıcı sistemini korozyona karşı koruduğu için binanın depreme karşı güvenliğini de artırıyor.

100 METREKARELİK BİR DAİRE İÇİN 3 – 4 BİN TL MALİYETİ VAR

- Mantolama işleminin maliyeti ne kadardır ve nasıl yapılır?

Mantolama uygulaması binaların proje aşamasında karar verilerek, inşaat aşamasında uygulanırsa ilk yapım maliyeti çok daha düşük. Isı yalıtımının, (binanın yapım aşamasında) bina maliyetinin sadece yüzde 3′ü ile 5′i kadar bir maliyeti var. Mevcut binalara sonradan yalıtım yaptırmak da mümkün. Bu durumda binanın bulunduğu iklim bölgesine, kullanılan levhanın kalınlığına, şantiye uygulama şartlarına bağlı olmak üzere mantolamanın maliyeti yalıtım ürünleri, sıva, boya ve uygulama da dahil olmak üzere metrekarede ortalama yaklaşık 30-40 TL kadar… Yani 100 metrekarelik bir daire için 3 – 4 bin TL arasında… Ancak bunu kesinlikle bir maliyet olarak görmemek gerekiyor. Çünkü zaten ısı yalıtımı, gerek kış gerekse yaz aylarında faturalarda sağlanan ortalama yüzde 50 düşüşle maliyetini birkaç yılda amorti ediyor ve bina ömrü boyunca tasarruf ediyor. Bu nedenle ısı yalıtımı uygulandığı andan itibaren kazanç sağlayan bir yatırım…

Mantolama uygulaması binaların dış duvarlarının ısı yalıtımı uygulaması amacı ile bina kabuğunu saran şekilde ısı yalıtım levhaları ile dıştan ısı yalıtımının yapılmasıdır. Uygulama yapılacak tüm yüzeylerin kabarmış sıva, kabarmış boya kalıntıları, toz, kir ve yağdan arındırılmış olması gerekiyor. Öncelikle kullanılan yalıtım levhasının kalınlığına göre seçilen subasman profili, ipinde ve terazisinde olmasına dikkat edilerek bina yüzeyine yerleştiriliyor.

Daha sonra mantolama levhaları yüzeye yapıştırılıyor ve sistemin rüzgar türbülans etkilerinden zarar görmesini önlemek amacıyla dübelleme yapılıyor. Dış cephe ısı yalıtım uygulamalarında köşelerin, çatlama riski en yüksek olan ve aynı zamanda mekanik zorlamalara en fazla maruz kalan bölgeler olması nedeniyle köşe profilleri kullanılıyor. Kapı ve pencere kasası ile ısı yalıtım levhası arasına kapı pencere profili yerleştiriliyor. Isı yalıtım levhalarının döşenmesinden bir gün sonra yüzey sıvası uygulanıyor. Uygulama sonrasında yüzey, dış cephe kaplamasına uygun hale gelmiş oluyor.

Mantolama, en az 1-1.5 mm kalınlıkta bir son kat kaplaması ile tamamlanması gerekiyor. Dekoratif kaplama, ikinci kat sıva uygulamasının tamamen kurumasından (yaklaşık 7 gün) sonra yapılmalı. Kaplama olarak çimento ya da su bazlı kaplama malzemeleri kullanılmalı.

- “Enerji kimlik belgesi” nedir ve zorunluluğu nedir?

“Enerji Kimlik Belgesi”, asgari olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma-soğutma sistemlerinin verimiyle ilgili bilgileri içeren bir belge… Enerji Kimlik Belgesi gereğince, konutların yıllık enerji ihtiyacı hesabı yapılabiliyor. Bu hesapta ise konutun ısıtılması, soğutulması, sıhhi sıcak su üretimi ve aydınlatma için kullanılan enerji miktarı dikkate alınıyor.

Konutlar aynen beyaz eşyalarda olduğu gibi A’dan G’ye kadar sınıflandırılacak. A sınıfı; tasarruflu ve SEG (Sera Gazları Emisyonu Göstergesi) emisyonu düşük çevreci konutları, G sınıfı ise enerji israf eden ve SEG emisyonu yüksek konutları işaret ediyor.

Yönetmelik ilk etapta yeni binaları kapsıyor. Mevcut binaların da 10 yıl içinde sisteme uyumlu hale gelmesi yani ısı yalıtımlı olması gerekiyor. 5 Aralık 2009′da yürürlüğe girecek olan Binalarda Enerji Performans Yönetmeliği gereğince Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmesi, belediye sınırları içindeki tüm yeni binalar için zorunlu olacak. Proje ekinde Enerji Kimlik Belgesi yoksa o binanın projeleri ve yapı kullanım izin belgeleri ilgili idareler tarafından onaylanmayacak. Projeleri onaylanmayan binaların yapımına ve kullanımına izin verilmeyecek. Enerji Kimlik Belgesi’nin uygulanmaması veya şikayet konusu olması halinde kanuna muhalefetten ilgili bina sahipleri hakkında suç duyurusunda bulunulacak.

BU BELGE İLE ALACAĞINIZ EVİ ÖNCEDEN TANIYIN!

- Tüketicilerin bilmesi ve dikkat etmesi gereken noktalar nelerdir?

Tüketicilerin yeni bir ev satın alırken ya da kiralarken o binanın Enerji Kimlik Belgesi’ne bakması gerekiyor. Belge sayesinde, bir ev satın almadan ya da kiralamadan önce yukarıda da belirttiğim gibi o evin aydınlatmada, ısıtmada ve soğutmada ne kadar enerji tüketeceğini önceden bilmeniz mümkün olacak. Bu durumda da hiç kimse fazla enerji tükettiği belge ile de kanıtlanmış olan bir evi tercih etmeyecek. Ayrıca bu belgenin gizlenmesi gibi bir durum da söz konusu değil. Çünkü Enerji Kimlik Belgesi’nin bir nüshası, binaların görünür bir yerine asılmak zorunda olacak. Ev sahiplerinin de evlerinde gerekli önlemleri şimdiden almaya başlaması gerekiyor. Çünkü 10 yıl sonra mevcut binalar için de aynı zorunluluk söz konusu olacak.

Bu yönetmelikten önce yapılmış mevcut binalardan ev almak ya da kiralamak isteyenler de en azından binanın ısı yalıtımlı olup olmadığını sorgulamalı.

- Binasına ısı yalıtımı yaptırmak isteyenler neler dikkat etmeli?

Mantolama yaptırmaya karar verildiğinde en kritik nokta seçilecek ürünlerin bir paket sistem olması. Paket sistemler ısı yalıtımı uygulamasında kullanılan; ısı yalıtımı levhası, yapıştırıcı, sıva, file, dübel ve yüzey kaplama malzemeleri gibi tüm malzemeleri bir arada sunuyor. Bu paket sistemlerin, dıştan duvar ısı yalıtım sistemleri için hazırlanan yaşlandırma ve performans testleri ile güvenirliğinin kanıtlanmış olması gerekiyor.

Bu test ile mantolama sistemi 20 yıl boyunca yaşayabileceği fiziksel koşullara laboratuvar ortamında maruz bırakılıyor ve ardından testlere tabi tutularak yeterlilikleri sağlayıp sağlamadığının kontrolü yapılıyor. Ucuz olduğu için tercih edilen merdiven altı ürünler ve toplama paketler ise uygulama sonrasında ciddi sorunlar yaşanmasına ve harcanan paranın beklenen ısı yalıtımı sağlayamayarak çöpe gitmesine neden oluyor.

Mantolama için hangi yalıtım sisteminin seçileceğine karar verildikten sonra, uygulamacı firma ile birlikte yalıtım malzemesinin kalınlığının belirlenmesine sıra geliyor. Uygulama firmalarından mantolama için teklif alırken, cephe metrajının doğru çıkarılması maliyetlerin doğru hesaplanması açısından da önemli. Uygulamayı yapacak olan firmanın vereceği detaylı bir fiyat teklifinde, malzemelerin metrekare tüketim miktarlarını görüp, uygulama başlamadan eğer eksik kullanılan bir takım malzemeler varsa bunları tespit edip müdahale etmek mümkün oluyor. Ayrıca firmanın uygulama ustalarının sertifikalı olması da en iyi ve sorunsuz sonucu elde etmeye yardımcı oluyor.

Mantolama yaptırırken yapıların tüm dış kabuğunun ısı yalıtımı ile sarılması gerektiği unutulmaması gereken bir konu. Binanın tek bir cephesine yalıtım yapılması yeterli değil. Yine, pencere ve kapı gibi açıklıkların merkez dönüşleri ısı yalıtım malzemesiyle dönülmezse, bu noktalar ısı kaybının neden olacağı önemli ısı köprüleri oluşturuyor.

GEÇ KALINMIŞ, ÇOK ÖNEMLİ BİR GELİŞME

- 2019 yılında AB ülkelerinde zorunlu olacak ‘pasif ev’lerin Türkiye’deki yeri nedir? Böyle bir zorunluluk söz konusu mudur?

AB ülkeleri 2019 yılından itibaren, inşa edilecek olan tüm binaları “Pasif Ev” olarak yapmak üzere anlaşma sağladı.Bugün Almanya’da 12 binden fazla, dünyada ise 17 bin civarında “Pasif Ev” var. Avrupa Birliği ülkeleri artık yüzde 95′lere varan oranda düşük enerji ile sıfır emisyon salımını yakalayan “Pasif Ev”lere geçmişken, biz hala binaların yalıtımlı olmadığını konuşuyoruz maalesef. Ülkemizde yalıtımsız binalar, sadece ısınmak için “Pasif Ev”lere göre 20 kat daha fazla enerji tüketerek hem ekonomik hem de ekolojik bir tahribata neden oluyor.

Türkiye de “Pasif Ev”leri rahatlıkla uygulayabilecek bir iklime ve şartlara sahip ama henüz bu uygulamaları ülkemizde göremiyoruz ne yazık ki. Böyle bir zorunluluk da ülkemizde şu an için söz konusu değil ama dünyadaki bu trend elbette bize de etki edecek ve bu zorunluluk bizim için de yasal olarak zorunlu olacak belki de. En azından ısı yalıtımının yasal zorunluluk olması sağlandı. Bu bile çok geç kalmış ama çok önemli bir gelişme.

YARI YARIYA TASARRUF

- Isı yalıtımı yıllık ne kadar tasarruf sağlar?

Isı yalıtımı hem ısıtma hem de soğutma giderlerinde ortalama yüzde 50 tasarruf sağlıyor. Bir binada ısı kaybeden tüm yapı bileşenlerine, yani çatılara, duvarlara, zemine oturan döşemelere ısı yalıtımı uygulaması yapılarak yüzde 50-60′a varan oranlarda enerji tasarrufu yapmak mümkün. Hatta yalıtımlı camlar kullanılarak bu oranlar yükseltilebilir. Kısaca yalıtımlı bir bina yalıtımsız bir binaya göre yarı yarıya daha az enerji harcar.

Dolayısı ile daha az yakıt tüketir, hava kirliliği de aynı oranda azalır. Bir yılda ısıtma ve soğutma için ortalama 2 bin 500 TL harcayan bir aile bu masrafı en az bin 250 TL’ye indirebiliyor. Hatta yalıtım malzemesinin daha kalın kullanılması, AB standartlarında, kaliteli ürünlerle ve doğru uygulamalar yapılması sayesinde bu tasarruf miktarı yüzde 60-70′e kadar çıkıyor. Ülkemizdeki yalıtımsız tüm binaların yalıtımlı hale gelmesiyle yılda ortalama 7.5 milyar dolar kazanç sağlamak mümkün. Her yıl yeni yapılan 100 bin binanın yalıtımlı olması ise 300 milyon dolar tasarruf anlamına geliyor.

- Bankalar ile kredi anlaşması söz konusu mudur?

Şu an Şekerbank’ın İZODER ile birlikte yürüttüğü bir kampanya var. Bu EKOKredi kampanyası ile görece olarak düşük faizli yalıtım kredisi sağlanıyor. Yine TOBB’un Halkbank ile birlikte yürüttüğü Evini Yenile Türkiye kampanyası da önemli. Ancak bu kampanyaların devlet tarafından desteklenmesi ve tüketiciler için daha cazip hale getirilmesi gerekiyor. Çünkü ülkemizde alım gücü de yüksek değil. Bu yüzden sektörü ve tüketicileri rahatlatacak çalışmaların başında, yalıtım ürünleri ve uygulamalarında KDV’nin kaldırılması geliyor. Bunun yanı sıra devlet desteği ile mortage benzeri, düşük faizli ve uzun vadeli yalıtım kredisi sağlanması da ısı yalıtım uygulamalarının artmasında çok etkili olacak.

HER YIL 7.5 MİLYAR DOLAR HAVAYA GİDİYOR

- Türkiye, şu anda enerji tüketimi konusunda nasıl bir portre çiziyor?

Türkiye’nin kullandığı toplam enerji miktarının parasal değeri 65 milyar dolar civarında ve 2008 yılında kullandığımız toplam enerjinin yüzde 74′ünü ithal ederek 48 milyar dolar ödedik.

Enerjinin yüzde 30′unu binalarda kullanıyoruz. Binalarda kullandığımız bu enerjinin yüzde 82’sini ise yaşadığımız binaların ısıtması için harcıyoruz. Kısaca enerjide dışa bağımlı bir ülkeyiz ve buna rağmen enerjimizi verimli kullanmayı da beceremiyoruz. Ülkemizdeki 17 milyon konutun yüzde 90′ının yalıtımsız olması ve bu nedenle her yıl 7.5 milyar doları havaya savuruyor olmamız bu durumun en büyük kanıtı…

- İdeal bina standartı nasıl olmalıdır?

İdeal bir bina ultra düşük enerji kullanılarak ısıtılan, soğutulan ve ayrıca iç hava değişimi, aydınlatma ve sıcak su için kullanılan enerjileri de düşük tutabilen bir yapı olmalı. Bu sayede çevreyi de daha az kirleten, ev sahiplerinin karbon ayak izlerini azaltan çevreci bir bina… Aynı zamanda sağlıklı yaşam koşulları sunan, rutubet, küf vb. sorunları olmayan, depreme karşı güvenli, uzun ömürlü, dayanıklı bir bina… Özetle enerji etkinlikli, konforlu, ekonomik, güvenli ve çevreye duyarlı bir yapı standardının ideal olduğunu söyleyebiliriz.

Binalarda ideal ısısal konfor şartlarının sağlanabilmesi için “TS 825 Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği ve Standardı” 2000 yılında yayınlandı ve yönetmelik 1 Kasım 2008 tarihinden itibaren yürürlükteki şekli ile revize edildi. Bu yönetmeliğe göre binalar ideal ısısal konfor şartlarına enerji limitlerine uyarak, projelendirme aşamasında nasıl detaylandırılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde ele alınıyor. İklim bölgelerine göre bu yönetmelikte tanımlanmış ısı yalıtım malzemelerinin hangi kalınlıklarda nasıl uygulanacağı net olarak tarifleniyor. Projelerin bu yönetmeliğe uygunluğunu belediyelerin ilgili birimleri ve yapı denetim firmaları kontrol ediyor ve onaylıyor. Tüketicilerin bu aşamada bilinçli olarak aynı deprem yönetmeliğine göre binanın taşıyıcı sistemini sorguladıkları gibi enerji limitlerine uygunluğunu da kontrol etmesi gerekiyor.

TERCİHİNİZ YALITIMLIDAN YANA OLSUN!

- Gelecekte tüketicileri neler bekliyor?

Kısa vadede tüketicilerin yalıtımlı evleri tercih etmeleri ya da mevcut evlerine yalıtım yaptırmaları gerekiyor. Gelecekte de yukarıda bahsettiğimiz gibi Avrupa ülkelerinde olduğu şekilde, maksimum enerji verimliliği sağlayacak hatta hiç enerji tüketmeyen ve karbon emisyonunu sıfıra indiren evler tüketicileri bekliyor.

Göksun Kök/ntvmsnbc



Pirinçteki fiyat artış krizi ile gündeme gelen, önce yiyecek mi yoksa biyoyakıt mı tartışmaları bütün dünyayı etkiledi. Çeşitli ülkelerde isyanlar çıktı, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası da biyoyakıt üretimine karşı en sert çıkışlarını yaptılar.

“Kyoto”ya imza atmayan ABD ve tüm dünyadaki kömürü, petrolü, çeliği adete içerek tüketen Çin ve Hindistan, 2030 yılında bu hızla ve aynı şekilde“büyümeye” devam ederlerse, CO2 emisyonu nedeniyle dünyada ısınma 6 dereceye kadar artacak ve tam bir ekolojik felaket yaşanacak. Kıtlıklar, sel baskınları, kuraklıklar, ekolojik göçler ve muhtemelen su, yiyecek savaşları bile çıkacak.

Rusya, İran, Arabistan, Libya vb. Ortadoğu petrol-doğalgaz zengini ülkeler zaman zaman, vanaları kısarak, kapatarak, üretimi düşürerek enerjiyi krizleri yaratıyor. Bunlara bağımlı ve enerji fakiri ülkelerin geleceği ve kaderleriyle oynuyorlar.

Dünyadaki bu “olumsuz” gidişat ve gelişmelerden, ülkemiz de nasibini fazlasıyla alıyor kaçınılmaz olarak. Hele enerjisinin yüzde 72 sini ithal eden ve giderek bu payın arttığı ülkemizde, hem enerji arz güvenliği hem de enerji ithalatına ödenen-2007 de yaklaşık 36 milyar USD- meblağın artması, beraberinde cari açığın büyümesini ve dolayısıyla ekonomik istikrarsızlığı, kriz beklentilerini de beraberinde getiriyor, artırıyor.

Bundan çok değil 15-20 yıl önce, yenilenebilir enerji kaynaklarına, özellikle de rüzgar enerjisine dudak bükenler, hatta “rüzgar gülü”, “fırıldak enerjisi” diye dalga geçen “kerametleri kendinden menkul” nükleerci, kömürcü, petrolcü, doğalgazcı lobilerin sözcülüğünü yapan politikacılar, teknokrat-bürokratlar ve uzman-akademisyenler, bugün bilerek-bilmeyerek her türlü yanlı-yanlış bilgiyle, projeksiyon ve öngörleriyle, yenilenebilir enerjinin gelişmesini engelleme çabalarında tam başarılı olamamışlardır.

Halen başta ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin gibi sömürgeci ve dünya liderliğine oynayan ülkeler, petrol, doğalgaz, nükleer, kömür ve linyit enerjisini destekleyerek, kendilerine bağımlı olmayan ve kontrol edemeyecekleri enerji türleri olan rüzgar ve güneş enerjisinin önüne set çekmeye çalışıyorlar. Bu amaçla, savaşlar çıkartıyorlar, ülkelerin yönetimlerini değiştirip, müdahale ediyorlar, yaşam biçimlerini, kültürlerini ve üretim-tüketimlerini “fosil enerji bağımlı” bir hale dönüştürüyorlar.

Kendi hegomanyaları, çıkarları ve hırsları için, iklim değişikliğine, açlığa-yoksulluğa çözüm üretmek bir yana, bunları artırmaya devam ediyorlar. Başta ülkemiz olmak üzere neredeyse tüm Ortadoğuyu -Suriye-Katar-BAE-Mısır-Ürdün-Libya-İran-Irak-Tunus-İsrail vb.- ülkeleri nükleer enerji ve nükleer silah felaketinin içine itiyorlar. Zaten herşeyin “riskli-tehlikeli” olduğu bu coğrafyalarda, cenderenin kutusunu iyice açıyorlar.

Ancak, bu kez küresel boyutta yaşanan ve giderek artan iklim değişikliği, kuraklık, yoksulluk, çevre felaketleri, doğal felaketler, aynı gemide olan tüm insanlığı ve dolayısı ile bu “iki yüzlü- vahşi” ülkeleri de anında etkiliyor ve kendilerini de “vuruyor”.

Hem dünyada hem de ülkemizde yaşanan bu “kriz”, bütün bu korkutucu olumsuzluklarının yanısıra, belki de ya da kaçınılmaz olarak yeni bir “enerji devrimine” de yol açabilecek gözüküyor.

Çünkü her olumsuz durum, muhakkak karşıtını yaratır ve süreç içinde farklı bir gelişmeye de beşiklik eder. Bütün bu olumsuz gidişat, “güneş enerjisi” uygarlığının, yeni bir “enerji ahlakı”nın da doğmasına vesile olacaktır. Bütün enerjimiz zaten güneşten geliyor, ancak bunu kullanmıyoruz.

Peki, güneş enerjisiyle-doğrudan güneşten elde edilen pasif ısınma, ışık, soğutma, güneş kollektörleri, güneş panelleri, güneş termal soğutucular ve dolaylı güneşten elde edilen rüzgar, jeotermal, dalga, su, biyoenerji vb.- enerji ihtiyacımızın tümünü sağlamak mümkün olabilir mi. Eğer bundan sonraki enerji tüketim ve üretim alışkanlıklarımızı değiştirebilirsek, pekala da mümkün olabilir. En azından, bugünkü büyüme ve enerji tüketme hızımızı daha “akılcı” bir şekilde planlayarak, acilen ve öncelikle çılgınca artan hızımızı yavaşlatıp, enerji verimliliğini-tasarrufunu sağlayarak, sürdürülebilir bir gelişme modeli yaratabiliriz. Önceliklerimizi gözden geçirip, tekrar yeniden oluşturabiliriz.

Birincil önceliğimiz her alan da “enerji verimliliğini ve tasarrufunu” maksimum seviyede sağlamaktır. Nükleer, kömür, doğalgaz, petrol gibi yeni enerji yatırımları yerine, kullanılamayan ve boşa harcanan enerji kaçaklarını, kayıplarını, teknolojiden, üretimden, yönetimden kaynaklı yanlış, gereksiz, fazla enerji kullanımlarını önlemek olmalıdır.

Bundan sonra yeni yapılan kentler, toplu-konutlar, binalar, konutlar, okullar, fabrikalar, iş merkezleri, alışveriş merkezleri “enerji verimli, çevre dostu ve sürdürülebilir akıllı yapılar” olarak tasarlanmalıdır. Eski yapı stokları da, mümkün olduğunca, belli hedefler ve süreler çerçevesinde iyileştirilerek, enerji verimli-tasarruflu hale getirilmelidir.

Bir ürününün üretiminde kullanılacak kaynakların çıkarılmasından tutun da, üretimin bizatihi kendisinin, kullanılan prosesinin, son kullanıcıya kadar geçen sürecin tümünde ve daha sonra bu ürünün kullanımından tutun da, ömür boyu maliyet dediğimiz bertarafına kadar tüm süreç, maksimum enerji verimli, minumun enerji tüketimli ve tamamen çevre dostu olmalıdır.

Mümkün olduğu ve asgari “konfor” koşullarını sağladığı ölçüde, hayatımızın her alanını giderek “enerji verimliliği-tasarrufu” sağlayan tarzda yeniden oluşturmalıyız. Bunu eğer mümkün kılabiliyorsak, gereksinimiz olan az miktardaki kalan enerjiyi de, yine tümüyle yenilenebilir enerjiden sağlamaya çalışmalıyız.

Bundan sonraki sayılarda yayınlanacak olan yazılarımızda da, bütün bunları gerçekleştirmek mümkün mü, hem ülkemizde hem de dünyada özellikle kent, bina ölçeğinde enerji ve çevre olarak neler yapılıyor ve daha neler yapılmalıdır, yapılabilir vb. konularda, yazmaya çalışacağız.

Arif Künar
Enerji ve Çevre Danışmanı
ODTÜ-MATPUM İş Geliştirme Danışmanı

Blöf Vanaları:

13-) Brülör (Sıvı Yakıcılar): Sıvı yakıcılar; 1-Buharlaştırmalı 2- Atomize tipte olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Buharlaştırmalı yakıcılar motorin ve gaz yağı gibi viskozitesi düşük yakacaklar için uygundur.Atomize tipte yakıcılarda yakacak, mekanik enerjinin yardımı ile çok küçük zerreler haline getirilir ve ocak içine gönderilir.

1. Kazan dairelerinde binanın diğer katlarına ait aspiratör, klima santralı gibi cihazların olmaması daha iyidir. Vakum etkisi yapıp, kazan çekişini etkiler ve brülör arızası oluşturabilir.
2. Kazan dairelerini fayans kaplamak lüks gibi görünse de pratik yararlar sağlamaktadır. (Servis kalitesinin artması, yöneticilerin kazan dairesiyle ilgilenmeleri gibi.) Ancak kalorifer kazanı, pompa vb. cihazların beton kaidelerinin üstü kesinlikle fayans – seramik gibi malzeme ile kaplanmamalıdır. (Beton daha sağlam zemin oluşturur.) Öte yandan gürültünün azaltılması için tavan akustik izolasyon malzemesiyle kaplanmalıdır. Akustik izolasyon malzemesinin yangına dayanıklı olması gerekir.
3. Kazan dairesi, makine dairesi (bodrumda, arka katta, çatı katında vb.) gibi hacimlerde ses ve titreşim ile ilgili önlemler konfor tesislerinde önem kazanmaktadır.
   1. Cihaz seçerken ses seviyesi düşük cihazlar seçilmelidir (kaliteli marka, düşük devirli motor, gaz yakıtta atmosferik brülör vb.)
   2. Oluşan sesin binaya iletilmemesi için önlemler alınmalıdır (cihazların konacağı yerin seçilmesi, duvarlarda kalın ve dolu malzeme kullanılması, tavanın akustik yapılması çift cidarlı sac kapı kullanılması vb.)
   3. Akustik önlemler alınmalıdır. Makine dairesine akustik tavan yapılmalıdır. Pompa ve cihazların altına titreşim önleyiciler eklenmelidir. Strapor vb. malzeme kesinlikle kullanılmamalıdır. Klima cihazları çıkışına susturucu veya akustik izolasyon yapılmalıdır.
4. LPG kullanılan kazan dairelerinde:
   1. Kazan kaidesini yerden 30 cm. yükseltmek gerekir.
   2. Lambayı dışarıdan açıp kapamak imkanı yaratılmalıdır.
   3. Gaz alarmı hissedicisini yerden 10 cm. yukarı monte etmek gerekir.
   4. İçeride kontaktör, hidrofor vb. bulunmaması tavsiye olunur.
5. Yakıt depoları duvar ile çevrili ayrı bir bölüme monte edilmelidir ve bu hacim için doğal havalandırma sağlanmalıdır.
6. Hermetik duvar tipi kazanların kullanıldığı kazan dairelerinde, yanma için gerekli olan dış hava girişi olmadığı için; kazan dairesinin soğuması azaldığı gibi, havayla birlikte toz girişi de önlenir. Yanma odasına sürüklenen tozun yarattığı olumsuz etki de ortadan kalkar. Üst kat ve yan komşu dairelere ısı kaybı olmaz

İGDAŞ’IN KATKILARIYLA…

Bu kapsamda çalışmalarına hız veren Aktes, öncelikle merkez ofisi açarak müşterilerine daha yakın olma konusunda, çizilen yol haritasını uygulamaya koydu.

Tüm Türkiye’de yeni bayilik oluşumuna başlayan Aktes, kendi bölgelerinde saygınlık kazanmış, başarılı firmalarla bayilik anlaşmaları imzalıyor.

Son 50 yıla yakın bir süredir, yaşamın temel yapı taşı olan hava, su, toprak sistematik olarak yüksek seviyeli kirlenmeye maruz kalmış ve bu durumun gelecek kuşaklar üzerindeki yıkıcı etkileri pek fazla düşünülmemiştir.

Ancak son zamanlarda iklim değişimleri, asit yağmurları, su ve hava kirliliği ve yeryüzünün doğal kaynaklarının sürekli olarak tüketilmesine karşı kaygı artmıştır. Bu sorunları ortaya çıkaran teknoloji şimdi aynı sorunları durdurmak ve tersine çevirmek için kullanılmaya çalışılıyor.

Enerji maliyetlerinin sürekli artış gösterdiği günümüzde, enerji tasarrufu sağlayan cihazların kullanımı neredeyse zorunlu hale gelmiştir. Yüksek enerji tasarrufu sağlayan teknolojiler, çevreye duyarlılıkları ve sundukları konfor ile dikkat çekmektedir.Aktes olarak müşterilerimize çevreye karşı duyarlı, yüksek verimli ve enerji tasarrufu sağlayan teknolojiler geliştirerek bu teknolojilere sahip ürünlerimizi sunmaktayız.

Ülkemizde enerji tüketiminin %35� konutlarda olup sanayideki idare ve sosyal binalarla üretim yapılan binaların ısıtma kayıpları da gözönüne alındığında bu oran %40� ulaşır. Konutların ısıtılmaları yanında özellikle turistik bölgelerde yaz mevsiminde yaygınlaşan soğutma yönünden de enerji tüketimi söz konusudur.

Binaların ısıtılmasıyla ilgili;

1. TS 825 No�u “Binalarda Isı Yalıtım Kuralları”

2. TS 2164 No�u “Kalorifer Tesisatı Projelendirme Kuralları”

isimli standartların yetersiz oldukları görülmektedir.

Bu çalışmada yukarıdaki iki standartın enerji tasarrufu yönünden eksik tarafları işlenmiştir.

1. GİRİŞ

Ülkemizde ısıtma ve enerji tasarrufu ile ilgili çok sayıda standart ve yönetmelikler yürürlüktedir. Çoğu eski tarihli olan bu standart ve yönetmelikler teknolojik gelişmelerin çok gerisinde kalmaları bir yana içerik olarak da ilgili oldukları bazı konuları kapsamamaktadır. Hele yalıtım,ısıtma ve kazan ile radyatörlerle ilgili olan standartların enerji tasarrufu yönünden yeterli oldukları söylenemez.

Aşağıdaki iki bölümde;

�TS 825 No�u “Binalarda Isı Yalıtımı Kuralları”

�TS 2164 No�u “Kalorifer Tesisatı Projelendirme Kuralları”

isimli standartların hem yeni teknolojiler ışığında hem de Avrupa Birliği�e giriş hazırlıkları kapsamında iyileştirme ve yenileştirilmeleri gereği üzerinde durulmuştur.

2. TS 825-BİNALARDA ISI YALITIM

KURALLARI STANDARDI:

İlki 1979 tarihli olan TS 825-”Binalarda Isı Yalıtım Kuralları” isimli standart yenileştirilerek 29 Nisan 1998 tarihinde yürürlüğe girmiş ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından da 14 Haziran 1999 tarih ve 23725 sayılı Resmi Gazete�e mecburi standart tebliği olarak yayınlanmıştır. Bu standart için 14 Haziran 2000 tarihinden itibaren de zorunlu uygulama başlanmıştır. Aynı bakanlığın 8 Mayıs 2000 tarih ve 24043 sayılı Resmi Gazete�e yayınlanan “Isı Yalıtım Yönetmeliği” TS 825� tamamlayıcı nitelikte görülmektedir.

2.1. TS 825�eki Yenilikler

Yenileştirilen TS 825�e aşağıdaki yenilikler getirilmiştir.

1- Türkiye DG (Derece-Gün) sayılarına göre il merkezleri için 4 yalıtım bölgesine ayrılmıştır.

2- Binanın senelik ısı ihtiyacı A/V (dış yüzey/hacim) oranı esas alınarak, m2 döşeme alanı (veya m3 hacmi) başına 4 yalıtım bölgesine göre belirlenmiştir.

Şekil 1�e Derece-Gün sayılarına göre belirlenen 4 ısı yalıtım bölgesi için A/V ye göre kWh/m2a (kWh/m2yıl) cinsinden senelik ısı kaybı değişimleri verilmiştir.

3- Isı yalıtım bölgelerine göre tavsiye edilen toplam ısı geçiş katsayıları -U değerleri- Tablo l�e verilmiştir.

4- Aylık ortalama dış sıcaklık ile yönlere göre aylık ortalama güneş ısınımı şiddeti değerleri ve illere göre Derece-Gün bölgeleri verilmiştir.

Ancak bu değerlerin hangi yıllar aralığı için bulundukları, Derece-Gün sayılarının hangi esasa göre ve Derece-Gün sayılarının da hangi aralıklarına göre ısı yalıtım bölgelerini belirlendikleri belirtilmemiştir.

5- Binalarda yapı elemanlarının buhar geçişinin tahkiki ile sınıflandırılması ve hesaplama metodları etraflıca verilmiş örnek hesap yapılmıştır.

2.2. Yenileştirilen “TS-825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları” Standartının Yetersizliği

Konunun iyi anlaşılması yönünden Almanya ile ilgili bazı bilgilerin verilmesi yararlı olacaktır.

Almanya�a yalıtım bölgesi ayırımı yapılmayıp [Q-A/V] değişimi bütün Almanya için verilmiştir.

Almanya�a ısıtma başlangıcı sıcaklığı;

1982 kurallarına göre 15°C

1995 kurallarına göre 12°C

2000 kurallarına göre 10°C

alınıp senelik ısıtma süresi 280�en 224 ve son olarak 193 güne düşürülmüştür.

Şekil 2�e Almanya için [Q-A/V] değişimleri görülmektedir.

Yapılan bir çalışmaya göre en büyük ve en küçük Derece-Gün sayıları oranı Almanya�a DGenbA /DGenkA<2 iken ülkemizde DGenbT/DGenkT<6�ır. Diğer bir değerlendirme ile dış hesap sıcaklığı aralığı Almanya�a -10°C ile -18°C (1 tane -24°C) arasında değişirken ülkemizde +3 ile -27°C gibi 30°C sıcaklık aralığında değişmektedir.

Ayrıca TS 825�e deyim ve birim hatalarının bulunduğunu hatırlatmamızda yarar var.

TS 825�n Enerji Tasarrufu yönünden yetersizliği aşağıda ana hatlarıyla belirtilmiştir.

1- Şekil 1 ve 2�in karşılaştırılmasından,ülkemizde dış hesap sıcaklığı 0° ve +3°C olan bölgelerde öngörülen ısı kaybının Almanya�a -15°C için öngörülen ısı kaybının biraz altında olduğunu görüyoruz.

Dikkat edilirse ülkemizde ısı yalıtımı kuralına göre aynı bir bina için Almanya�a nazaran

2. yalıtım bölgesinde %28-44

3. yalıtım bölgesinde %38-45

4. yalıtım bölgesinde %57-66

daha fazla ısı kaybı söz konusudur.

Bu BÜYÜK BİR FARK olup ÜZERİNDE DURULMASI gerekir.

Ülkemizin sosyo-ekonomik şartları söz konusu ise de böyle bir düşünce ile enerjiyi mirasyedi kullanmamıza yol açılmamalıdır.

Kanaatimizce ilgili TS 825 standartı Kentler ve Kırsal Kesim olmak üzere iki bölüme ayrılıp kentlerdeki ısı kaybı değerleri daha aşağılara çekilmelidir.

2. Toplam ısı geçiş katsayıları (U=K W/m2K) üst sınırları

Almanya�a Danimarka�a

Dış duvarlarda 0,5 0,2

Pencerelerde 1,8 1,8

Çatılarda 0,22 0,15

Döşemlerde 0,5 0,15

alınırken Tablo 1�e tavsiye edilen değerlerin çok yüksek olduğunu görüyoruz.

3. Almanya�a ve Danimarka�a pencereler için U=1,8 W/m2K değerinin altında olması şart koşulurken ülkemizde U=2,8 W/m2K öngörülmektedir. Halbuki Almanya bu değeri daha 1982�e öngörmüştü.

Pencere camları yanında kasa ve doğramalardaki gelişmelerin de TS 825�e gözönüne alınmaları gerekir.

4. Isı köprüleri önlemlerine özellikle balkonlar, kirişler, denizlik, hatıl ve parapetler gözönüne alınarak daha ağırlık verilmesi gerekir.

5. Soğuk yalıtımı yani yaz mevsimlerindeki soğutma cihazlarının daha büyük güçte seçilmeleri yanında elektrik enerjisi sarfı yönünden TS 825�e hiçbir bölüm yoktur.

Ülkemiz 36° ve 41° enlem daireleri arasında bulunup yaz aylarında dış hava sıcaklığı 40°C�e yükselmesine karşın çatı ve dış duvar dış yüzey sıcaklıkları 60°C-80°C arasında olması gözönüne alınarak soğuk yalıtımı ile ilgili bir bölüm enerji tasarrufu yönünden mutlaka yer almalıdır.

Özellikle balkonların ve parapetlerin soğuk yalıtım yönünden önemleri de unutulmamalıdır.

6. Kalorifer tesisatı yapılan binalarda kalorifer borularının, flanşların ve vanaların yalıtımları ile boru tesbitleri yoluyla ısı köprüleri oluşumlarına karşı önlemler ve radyatör arkalarına ısınımlı yalıtım levhaları konulmaları ayrı bir bölüm olarak TS 825�e yer almalıdır.

7. Meteoroloji istasyonu bulunan bütün şehirlerdeki verilerden yararlanılarak Derece-Gün sayıları belirlenmeli ve ısı yalıtım bölgeleri daha belirginleştirilmelidir.

ÖNEMLİ VE ÜZERİNDE DURULMASI GEREKEN HUSUS ŞUDUR.

Yazım, birim ve bazı prensip hatalarının düzeltilmeleri yanında yukarıda açıkladığımız hususların yer alması için 10-15 sene gibi bekleme yapılması yersizdir.

Almanya ve diğer ülkelerde yapıldığı gibi kısa aralıklarda iyileştirmeler ve eklemeler yapılmalıdır.

3. “TS 2164-KALORİFER TESİSATI

PROJELENDİRME KURALLARI”

STANDARDININ YETERSİZLİĞİ:

Öncelikle “TS 2164-Kalorifer Tesisatı Projelendirme Kuralları” Standartının 18 Ekim 1983�e kabul edildiğini ve yenilikleri içermediğini belirtmeliyiz. Hele bu haliyle standart enerji tasarrufu düşüncesinden çok uzaktır.

Bu sebeple zaman kaybetmeden çok kısa zamanda baştan sona kadar yenilenmesi gereken bu standartta başta Avrupa Normları �euro Norm-, Alman ve diğer ülkelerin norm ve standartları yanında örneğin Alman Mühendisleri Derneği -Verein Deutsche Ingeuieure- gibi kuruluşların yayınlarından da yararlanılması unutulmamalıdır.

Yeni standartta başlıca şu hususlar gözönüne alınmalıdır.

1- Tebliğimizin 2-2. bölümünde belirttiğimiz üzere Derece-Gün sayıları ülkemiz genelinde belirlenirken dış hesap sıcaklıkları da yeniden belirlenmelidir (Bu konuda Prof. Dr. Alpin Kemal Dağsöz yönetiminde doktora çalışması yapan Kemal Bayraktar�n çalışmasından yararlanılabilinir).

2- Dış hesap sıcaklıklarının, eski Alman Normunda olduğu gibi binanın hafif, orta, ağır yapı durumuna göre düzeltilmesi yapılmalıdır.

3- Kazan seçiminde ihtiyacın %10 fazlası büyüklüğünde kazan seçiminden kaçınılmalıdır.

Şekil 3�e görüldüğü gibi 1996/7 ısıtma sürecinde İstanbul-Göztepe meteoroloji istasyonu verilerine göre dış sıcaklık sadece bir gün 0,5°C olmuştur.

Aynı sıcaklık arka arkaya devam etmemektedir.

4- Isı kaybı hesapları yeni normlara göre değiştirilmelidir.

5- 90/70°C ısıtma sistemi Almanya�a ve diğer ülkelerde olduğu gibi kullanılmamalı ve standart -alışılagelen- kazanların seri üretimleri yasaklanmaktadır.

6- 90/70°C sistemine göre yapılmış tesisatlarda kullanılan kazanların belirli takvimde değiştirilmeleri öngörülmelidir.

7- Düşük sıcaklık ve yoğuşmalı kazanların kullanılmaları yanında EC belgeli olmaları öngörülmelidir.

8- Dolaşım pompalarının en az üç kademeli el ayarlı veya otomatik devir sayısı ayarlı seçilmeleri öngörülmelidir.

9- Otomatik kontrol sistemlerinin kullanılma ve uzmanlarca ayarlanmaları zorunluluğu getirilmelidir.

10- Kapalı genleşme kaplarının kullanılmaları öngörülmelidir.

11- Özellikle güneye bakan odaların radyatörlerinde sıcaklık ayarlı-termostatik-radyatör vanalarının kullanılmaları öngörülmelidir.

12- Özellikle atmosferik brülörlü kazanlarda baca kapama cihazı kullanılması zorunlu olmalıdır.

13- Boruların,vanaların,flanşların yalıtımlarının zorunluluğu getirilmelidir.

14- Brülörlerin kademeli veya sürekli ayarlı olmaları öngörülmelidir.

15- Baca kesiti hesabında gerekli verilerin kazan katalog ve kullanma talimatlarında belirlenmesi zorunluluğu getirilmelidir.

16- Durma kayıplarına sınırlandırmalar getirilmelidir.

17- Bileşik ısıtma sistemleri üzerinde durulmalıdır.

Yukarıdaki yeniliklerin gündeme gelmesi halinde %50�eri aşan yakıt tasarrufu sağlanacağını söylememiz herhalde kehanet sayılmamalıdır.

KAYNAK

1. TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları, 1998